چگونه می‌توانید کمکاری تیروئید را تشخیص دهید
هر یک از این علائم به‌تنهایی غیراختصاصی است – اما در کنار هم الگویی قابل تشخیص می‌سازند:
- خستگی و بی‌انگیزگی مداوم، حتی پس از خواب کافی
- احساس سرما در جایی که دیگران آن را بهاندازهٔ کافی گرم می‌دانند
- پوست خشک و سرد، ناخن‌های شکننده، موهای بی‌حالت تا حد ریزش مو
- افزایش وزن بدون تغییر در تغذیه یا فعالیت بدنی
- یبوست
- مشکلات تمرکز و حافظه، خلق افسرده
- خون‌ریزی‌های قاعدگی شدیدتر، طولانی‌تر یا نامنظم
- ناکامی در باردار شدن
اگر چند مورد از این نشانه‌ها با هم ظاهر شوند و هفته‌ها ادامه یابند، آن را جدی بگیرید. یک آزمایش خون ساده معمولاً به‌سرعت موضوع را روشن میکند.
در یک نگاه
- علائم شایع: خستگی، سرمایی بودن، خشکی پوست، ریزش مو، یبوست، مشکلات تمرکز
- شایع‌ترین علت: تیروئیدیت هاشیموتو
- تشخیص: TSH و fT4، همراه با آنتی‌بادی TPO و سونوگرافی
- درمان: لووتیروکسین (L-Thyroxin)، صبح‌ها ناشتا، ۳۰ دقیقه پیش از صبحانه
- نخستین کنترل: ۶ تا ۸ هفته پس از شروع درمان
- نوبت: رزرو آنلاین یا از طریق تلفن +43 1 5333 654
چرا این‌قدر طول می‌کشد تا کسی به تیروئید توجه کند
«شما فقط استرس دارید.» «این به خاطر سن است.» «بعد از زایمان آدم خسته است دیگر.» زنان مبتلا به کمکاری تیروئید اغلب سال‌ها این جمله‌ها را می‌شنوند، پیش از آنکه کسی تیروئید آن‌ها را اندازه بگیرد. دلیلش این است که خستگی با خیلی چیزها جور درمی‌آید.
ما مسیر معکوس را می‌رویم. اگر با این مجموعه علائم به ما مراجعه کنید، تیروئید نه در انتهای فهرست بلندی از احتمالات، بلکه در ابتدای آن بررسی می‌شود – چون این آزمایش ساده، سریع و گویاست.
علت‌ها
- تیروئیدیت هاشیموتو: با فاصلهٔ زیاد، شایع‌ترین علت در اتریش. اطلاعات بیشتر در صفحهٔ تیروئیدیت هاشیموتو.
- پس از جراحی یا ید درمانی: وقتی بافت تیروئید برداشته یا غیرفعال شده باشد
- داروها: مانند آمیودارون، لیتیوم یا برخی درمان‌های سرطان
- کمبود ید: در اتریش به لطف نمک یددار نادر شده است
- بهطور موقت پس از یک التهاب یا پس از زایمان
کمکاری نهفتهٔ تیروئید
اغلب با TSH اندکی بالا و fT4 هنوز طبیعی روبه‌رو می‌شویم. به این حالت کمکاری نهفته یا تحت‌بالینی می‌گویند. این وضعیت اورژانسی نیست و لزوماً در هر مورد نیاز به درمان ندارد.
مواردی که به نفع درمان‌اند: علائم آشکار، TSH به‌شدت بالا، آنتی‌بادی‌های TPO قابل تشخیص، تمایل به بارداری یا بارداری. در مقابل، مقدار اندکی بالا بدون علائم در زنی که در غیر این صورت سالم است، دلیلی برای درمان نیست – در این حالت ابتدا آزمایش را تکرار می‌کنیم.
درمان: لووتیروکسین (L-Thyroxin)
لووتیروکسین دقیقاً همان هورمونی را جایگزین میکند که کم است. این دارو مادهٔ شیمیایی ناشناخته‌ای برای بدن نیست، بلکه شکل ساخته‌شدهٔ همان T4 طبیعی بدن است. با دوز صحیح عارضهٔ جانبی ندارد، چون بدن صرفاً دوباره در سطح طبیعی کار میکند.
قرص صبح‌ها ناشتا، حدود ۳۰ دقیقه پیش از صبحانه و با آب مصرف می‌شود – نه با قهوه. با دوز محتاطانه‌ای شروع می‌کنیم و با کنترل‌های پیاپی به دوز مناسب شما می‌رسیم.
از تشخیص تا تنظیم پایدار
تشخیص
TSH، fT4، آنتی‌بادی‌ها، سونوگرافی
شروع
دوز اولیهٔ پایین لووتیروکسین
کنترل
پس از ۶ تا ۸ هفته، تنظیم دوز
پایدار
سپس معمولاً کنترل سالانه
پرسش‌های متداول
آیا باید لووتیروکسین را تا آخر عمر مصرف کنم؟
در کمکاری ناشی از هاشیموتو یا پس از جراحی، معمولاً بله، چون هورمون کمشده باید بهطور دائم جایگزین شود. در کمکاری موقت – مثلاً پس از یک التهاب یا پس از زایمان – میتوان درمان را پس از چند ماه قطع کرد. این تصمیم را با هم و بر اساس روند مقادیر آزمایش میگیریم.
قرصم را فراموش کردهام – حالا چه کنم؟
جای نگرانی نیست. لووتیروکسین نیمهعمر طولانی دارد و یک قرص فراموششده تأثیر چندانی ندارد. قرص بعدی را طبق معمول مصرف کنید. دوز دوبرابر لازم نیست.
آیا با لووتیروکسین وزن کم میکنم؟
فقط بهاندازهٔ آبی که در اثر کمکاری در بدن جمع شده است – معمولاً ۱ تا ۳ کیلوگرم. لووتیروکسین داروی لاغری نیست و مصرف بیش از حد آن برای کاهش وزن، برای قلب و استخوانها خطرناک است. اطلاعات بیشتر در صفحهٔ تیروئید، وزن و یائسگی.
آیا میتوانم بهجای قرص، تغذیهام را تغییر دهم؟
تغذیهٔ متعادل با ید و سلنیوم کافی از تیروئید پشتیبانی میکند، اما نمیتواند جایگزین هورمونهای کمشده شود. در هاشیموتو، مصرف مکملهای ید با دوز بالا را قاطعانه توصیه نمیکنیم.